Ewakuacje, nieprzejezdne drogi i zalane gospodarstwa. Powódź na Bugu 2013.

Ewakuacje, nieprzejezdne drogi i zalane gospodarstwa. Powódź na Bugu 2013.

16 grudnia 2019 0 przez Paweł Reducha

Czas na kolejny artykuł z cyklu kiedyś to było. Jakiś czas temu zajmowaliśmy się rekordowym, blisko 40-stopniowym mrozem, który w 1987 panował w powiecie bialskim, a dziś przypomnimy sobie wydarzenia z 2013 roku. Co takiego się wtedy wydarzyło?

Wiosną 2013 krańce wschodnie województwa nawiedziła wielka woda. W kwietniu na Bugu przemieszczały się dwie fale kulminacyjne, które spowodowały jedną z największych powodzi po 1979 roku. Woda zalewała drogi oraz gospodarstwa co doprowadziło, że wiele miejscowości było odciętych od świata. Najgorsza sytuacja panowała w Kukurykach, Samowiczach, Kuzawce oraz w gminie Sławatycze pow. bialski, a także w gminie Hanna pow. włodawski. Poziom wody w tamtych dniach w ciągu doby potrafił wzrosnąć o nawet 50 cm. W rezultacie woda zalała ogromne obszary, tworząc jeziora. Strażacy mieli mnóstwo pracy przy zabezpieczaniu domostw przed zalaniem.

Jaka była przyczyna tych wydarzeń ?

Śnieżna oraz mokra zima

Zima w tamtym okresie była śnieżna oraz mokra. Pokrywa w styczniu na stacji IMGW w Terespolu wyniosła 32 cm w lutym 19 cm a w marcu oraz kwietniu 17 cm. Nieco inaczej wyglądają sumy opadu. W styczniu spadło 55 l wody, w lutym 28 l, marcu 36 l a w kwietniu 60 l. Takie sumy opadu i pokrywa śnieżna sprawiła, że przy nadejściu odwilży stan rzek gwałtownie wzrastał.

Ogromne ilości śniegu w zachodniej Ukrainie oraz odwilż

Kolejnym elementem, który spowodował wezbranie rzek były ogromne ilości śniegu znajdujące się w zachdniej Ukrainie. W miesiącach zimowych leżało tam do 30 cm śniegu, ale prawdziwe uderzenie zimy nastąpiło drugiej połowie marca. 23 marca w ciągu doby spadło ponad pół metra śniegu. Pokrywa miejscami przekroczyła 60 cm. Zachodnia część kraju była sparaliżowana, a ze śniegiem walczyło wojsko. W wielu miastach władze wprowadziły stan wyjątkowy. W kolejnych dniach nastąpiła odwilż, do której doszły opady mieszane oraz ulewy pogarszające sytuacje.

Stan ostrzegawczy na bugu w Lutym oraz marcu

Kolejnym “zapalnikiem” do powodzi na dużą skalę była wysoka woda. Nieprzerwanie od lutego na bugu odnotowywano strefę stanów wysokich oraz kilka stanów ostrzegawczych co z pewnością wpłynęło na niekorzyść w trakcie wiosennej odwilży.

Warunki hydrologiczne w poszczególnych miesiącach wyglądały następująco:

Luty- Na początku lutego zaobserwowano duże wzrosty oraz wahania stanu wody spowodowane zjawiskami roztopowym i opadami. Topnienie pokrywy śnieżnej, wzrosty stanu wody i przekroczenia stanu ostrzegawczego oraz alarmowego rozpoczęły się już pod koniec stycznia. W dorzeczu bugu w tamtym okresie zagrożenia powodzią nie notowano. Po wzrostach na początku miesiąca, na skutek ochłodzenia, niemal do końca lutego notowano spadki stanu wody. W kolejnych dniach na rzekach stan wody opadał do strefy wody średniej. W dorzeczu Bugu wzrost temperatury powietrza pod koniec lutego spowodował kolejne, mniejsze już wzrosty stanu wody na rzekach. Na niektórych odcinkach rzek notowano przekroczenia stanu ostrzegawczego. W ostatnim dniu lutego stan wody układał się w strefie wody wysokiej. Na kilku wodowskazach został przekroczony stan ostrzegawczy.

Marzec- Na początku marca stan wody w rzekach układał się na ogół w strefie wody wysokiej. W pierwszej dekadzie miesiąca średnia dobowa temperatura powietrza przekraczała przeważnie 0°C. Obserwowano opady deszczu oraz deszczu ze śniegiem i śniegu. Najwyższe opady w tym okresie zanotowano 7 marca. Ich dobowe wartości sięgały kilkunastu milimetrów. W rezultacie zaobserwowano duże wzrosty oraz wahania stanu wody spowodowane zjawiskami roztopowymi, oraz opadami. Stan wody w strefie wody wysokiej oraz przekroczenie stanu ostrzegawczego, w tym okresie, notowano na bugu. Zagrożenie powodzią nie wystąpiło. Począwszy od drugiej dekady marca temperatura powietrza obniżyła się i na większej części obszaru Polski przez całą dobę najczęściej nie przekraczała 0°C. Przeważały opady śniegu, które kumulowały się w pokrywie śnieżnej. Do końca miesiąca wystąpiły systematyczne spadki i wahania stanu wody w rzekach. W ostatnim dniu marca stan ostrzegawczy został przekroczony na Bugu.

Kwietniowa powódź

Na początku kwietnia na 4 wodowskazach (bug) został przekroczony stan ostrzegawczy. W pierwszej połowie kwietnia stopniowy wzrost temperatury powietrza i opady deszczu spowodowały topienie pokrywy śnieżnej, spływ wód roztopowych oraz wzrosty i wahania stanu wody w rzekach. Na początku kwietnia najwyższą grubość pokrywy śnieżnej notowano na obszarach górskich i wyżynnych oraz w północno – wschodniej i wschodniej części Polski, gdzie potem zjawiska roztopowe przebiegały najintensywniej, z licznymi znacznymi wzrostami stanu wody oraz przekroczeniami stanów ostrzegawczych i alarmowych (m.in. na Wisłoku, Wieprzu, Bugu, Narwi, Liwcu, Biebrzy, Baryczy, Bobrze).

Począwszy od końca pierwszej dekady kwietnia na Wiśle, Odrze i Bugu przemieszczały się fale wezbraniowe o kulminacji w strefie wody wysokiej, przekraczającej lokalnie stany ostrzegawcze i alarmowe. Najwyższe przekroczenia stanów alarmowych notowano na Bugu (gdzie już na początku miesiąca występowały przekroczenia stanów ostrzegawczych). Odnotowano lokalne wystąpienia wód z koryta rzeki. W drugiej połowie miesiąca, mimo przemieszczających się fal wezbraniowych, notowano przewagę spadków stanu wody. Od początku trzeciej dekady miesiąca z każdym dniem wyraźnie zmniejszała się liczba przekroczeń stanów alarmowych. W ostatnim dniu kwietnia notowano tylko 3 przekroczenia stanów alarmowych (wszystkie na Bugu). 30 kwietnia stan wody w rzekach układał się na ogół w strefie wody średniej i wysokiej, tylko lokalnie niskiej. W rzekach nizinnych (Wisła poniżej ujścia Narwi, Narew, Bug, Odra poniżej wodowskazu Ścinawa, środkowa i górna Warta) stan wody układał się przeważnie w strefie wody wysokiej lub na pograniczu wody średniej i wysokiej

Choć ostatnie lata są suche i żadna powódź nie wstępuje, to jednak historia lubi się powtarzać. Wystarczy mokra oraz śnieżna zima i ponownie mamy odczynienia z wielką wodą…

Warunki hydrologiczne- Źródło: IMGW Zdjęcia- Archiwum prywatne opracowanie- Meteolu.pl